Far ve Stop Lambaları Değiştirme
Gece yolculuğunda karşıdan gelen sürücünün selam vermesi ya da park halinde biri "arka lamban yanmıyor" demesi, aracın en kolay çözülebilen arızalarından birine işaret eder. Far ve stop lambası değişimi, temel araç bakımı adımlarının çoğundan daha basittir: genellikle tek bir el aleti bile gerekmez. Yeni başlayanların çoğu bu işi servise bırakır, oysa doğru ampulü bulduktan sonra iş on beş dakikada bitebilir.
Değişim Öncesi Bilmeniz Gerekenler
İlk adım, arızanın gerçekten ampulden kaynaklandığını doğrulamaktır. Aynı taraftaki tüm lambalar birden söndüyse sigorta ya da kablo tesisatı devrede olabilir. Tek bir ampul yanmıyorsa sorun büyük olasılıkla ampulün kendisindedir.
İkinci adım doğru ampul tipini bulmak. Araç kullanma kılavuzunun sonundaki teknik tabloda her lamba için ampul kodu yazar. Sık kullanılan tipler şunlardır:
| Kullanım yeri | Yaygın ampul kodları |
|---|---|
| Kısa/uzun far (halojen) | H7, H4, H1, H11 |
| Stop ve arka konum | P21/5W, P21W |
| Sinyal | PY21W (amber) |
| Plaka ve iç aydınlatma | W5W, C5W |
Ampulü çıkardıktan sonra cam gövdesindeki yazıyı okuyup mağazaya göstermek de işe yarar. Mümkünse ampulleri çift olarak değiştirin; aynı yaşta olan diğer ampul de kısa süre içinde ömrünü tamamlar ve iki farın ışık rengi birbirinden farklı kalmaz.
Hazırlık listesi
- Doğru kodlu yeni ampul (yedeğiyle birlikte)
- Temiz bir bez ya da ince eldiven
- Bazı araçlarda torx veya yıldız tornavida
- Karanlıkta çalışıyorsanız el feneri
Far Lambası Nasıl Değiştirilir: Adım Adım
- Motoru durdurun, kontağı kapatın. Farlar bir süre yanmışsa cam ısınmış olabilir; birkaç dakika soğumasını bekleyin. Akü kutup başını sökmek genellikle gerekmez, ama elektrikle çalışmaktan tedirginseniz eksi kutbu ayırabilirsiniz.
- Motor kapağını açıp far grubunun arkasına ulaşın. Farın gerisinde kauçuk bir kapak, plastik bir kelepçe ya da çevrilerek çıkan yuvarlak bir kapak bulunur. Bazı modellerde hava filtresi kutusu veya sıvı deposu yolu kapatır; bu parçalar çoğu zaman tek vidayla yerinden alınır.
- Soketi çıkarın. Kabloyu çekmeyin, soketin plastik gövdesinden tutup düz şekilde geriye doğru çekin. Kilit tırnağı varsa parmağınızla bastırarak serbest bırakın.
- Ampulü sökün. Halojen ampuller ya tel bir yay klipsiyle, ya çeyrek tur çevrilerek, ya da küçük bir bilezikle sabitlenir. Zorlamadan, hangi mekanizma olduğunu görerek hareket edin. Yay klipsini yerinden çıkarırken bir eliniz ampulü tutsun ki reflektörün içine düşmesin.
- Yeni ampulün camına dokunmayın. Halojen ampullerin cam yüzeyine bulaşan yağ, ısındığında lekelenmeye ve erken kopmaya yol açar. Bez, eldiven ya da ampulün kutusundaki köpüğü kullanın. Yanlışlıkla dokunduysanız alkolle silip kurulayın.
- Ampulü yuvasına oturtun. Halojen ampullerin metal tabanında konumlandırma çentikleri vardır; doğru yönde girmezse zorlamayın, çevirip tekrar deneyin. Ampul tam oturmadığında ışık huzmesi yukarı kaçar ve karşıdan gelenleri rahatsız eder.
- Soketi takın, kapağı kapatın. Kauçuk kapağın kenarlarının tam oturduğundan emin olun; buradan giren nem far içinde buğulanmaya neden olur.
- Kontağı açıp test edin. Kısa far, uzun far ve sinyalleri sırayla yakın. Uygun bir duvarın karşısına geçerek iki farın ışık yüksekliğini karşılaştırın; belirgin fark varsa far ayarı yapılması gerekir.
Stop Lambası Değişimi
- Bagajı açın. Stop grubunun arkasında kumaş veya plastik bir kapak vardır; çıtçıtlarını kaldırarak açın.
- Duy grubunu çıkarın. Çoğu araçta tüm ampuller tek bir plastik taşıyıcı üzerindedir. Bu taşıyıcı çeyrek tur çevrilerek ya da iki tırnak bastırılarak gelir. Bazı modellerde stop grubunun tamamı iki somun sökülerek dışarıdan alınır.
- Ampulü bastırıp çevirin. Süngü tipli ampuller hafifçe içe bastırılıp saat yönünün tersine çevrilince serbest kalır. Kama tipli (W5W gibi) ampuller ise düz çekilir.
- Yeni ampulü takıp deneyin. Fren pedalına bir yardımcı bassın ya da aracı bir cama yakın park edip yansımadan kontrol edin. Duyu kapatmadan önce mutlaka test edin.
Sık Yapılan Hatalar
- Ampul camına çıplak elle dokunmak. Yeni ampulün birkaç hafta içinde kopmasının en yaygın nedenidir.
- Çift kutuplu ampulü ters takmak. P21/5W gibi iki flamanlı ampullerin tabanındaki pimler kademelidir; zorlayarak ters oturtulduğunda stop ve konum ışığı yer değiştirir.
- Watt değerini artırmak. "Daha parlak olsun" diye yüksek güçlü ampul takmak soket ve reflektörü eritir, tesisatı zorlar.
- Tek tarafı değiştirmek. Farklı marka ve yaşta iki ampul, renk ve şiddet farkı yaratır.
- Nemli kapağı ihmal etmek. Gevşek kalan kauçuk kapak, far içinde bu