Araç Klima Bakımı ve Temizliği

Filtre ve Far - güncel rehber

Yaz aylarının ilk sıcak gününde klimayı açıp içeriden ılık hava geldiğini duymak, sürücülerin en sık yaşadığı hayal kırıklıklarından biri. Çoğu durumda sorun pahalı bir arıza değil; ihmal edilmiş bir filtre, kirlenmiş bir petek yüzeyi ya da zamanla azalmış gaz basıncıdır. Klima sistemi, aracın diğer bakım kalemleri gibi düzenli ilgi isteyen bir bütündür ve büyük kısmını kendiniz kontrol edebilirsiniz.

Klima Sistemi Kabaca Nasıl Çalışır?

Klima, kabin havasını "üretmez"; var olan havanın ısısını ve nemini alıp dışarı atar. Kompresör soğutucu gazı sıkıştırır, kondenser (ön ızgara arkasındaki ince petek) bu gazın ısısını dışarıya verir, evaporatör ise kabine giren havayı soğutur. Havanın kabine ulaştığı son nokta ise filtredir. Bu zincirin herhangi bir halkası tıkanırsa, sistem çalışsa bile soğutma performansı belirgin şekilde düşer.

Adım Adım Klima Kontrolü ve Bakımı

Soğutma performansını ölçün. Motoru çalıştırın, klimayı en düşük sıcaklığa ve orta fan kademesine alın. İç hava sirkülasyonunu (recirculation) açın. Birkaç dakika sonra orta havalandırma menfezinden gelen havaya elinizi tutun. Serinlik hissediliyor ama "buz gibi" değilse, sorun büyük olasılıkla filtre veya petek kirliliğidir.
Fan sesini ve hava debisini dinleyin. Fan yüksek kademede gürültü yapıyor ama menfezden az hava çıkıyorsa, hava yolu tıkanmış demektir. Bu, tıkanmış bir polen filtresinin en tipik belirtisidir.
Araç klima filtresini bulun ve çıkarın. Polen filtresi olarak da bilinen bu parça çoğu araçta torpido gözünün arkasında, bazı modellerde ise ön cam altındaki motor bölmesinde yer alır. Torpido gözü tipinde gözü boşaltıp yan tırnaklardan kurtarmak, ardından plastik kapağı çıkarmak yeterlidir. Filtreyi çıkarırken üzerindeki hava akış yönü okunu not edin.
Filtrenin durumunu değerlendirin. Kağıt kıvrımların arası yaprak parçaları, toz ve böceklerle dolmuşsa ya da renk beyazdan koyu griye dönmüşse değiştirme zamanı gelmiştir. Bu filtre yıkanarak kullanılmaz; basınçlı hava ile üflemek kısa süreli rahatlama sağlasa da kıvrımların derinindeki tıkanıklığı çözmez. Genel yaklaşım yılda bir ya da yaklaşık 15.000 km'de bir değiştirmektir; tozlu yollarda ve şehir içi yoğun trafikte bu aralık kısalır.
Yeni filtreyi doğru yönde takın. Ok işareti hava akış yönünü, yani genellikle aşağıyı ya da kabin içini gösterir. Yanlış yön, filtrenin verimini düşürür ve hava debisini gereksiz kısıtlar. Karbonlu (aktif karbon) filtreler koku ve egzoz gazlarını tutmada daha iyidir; şehir içi kullanımda tercih edilebilir.
Kondenseri temizleyin. Ön tampon ızgarasının arkasındaki ince peteği kontrol edin. Yaprak, tohum ve böcek kalıntıları hava geçişini engeller. Düşük basınçlı su ile, petek kanatçıklarına paralel yönde, dıştan içe doğru durulayın. Yüksek basınçlı yıkama kanatçıkları ezer ve kalıcı verim kaybı yaratır. Radyatör ve serpentin temizliği konusunda anlattığımız yaklaşım burada da geçerli.
Tahliye hortumunu kontrol edin. Klima çalışırken aracın altında su birikmesi normaldir; bu, evaporatörde yoğuşan nemdir. Su damlamıyorsa ve ayak boşluğunda nem varsa tahliye hortumu tıkanmış olabilir. Tıkanıklık, kabinde küf kokusunun en yaygın nedenidir.
Kokuyu kaynağında çözün. Menfezden gelen küflü koku, evaporatör yüzeyinde nemle birlikte gelişen bakteri katmanından kaynaklanır. Havalandırma kanalına uygulanan temizleyici köpükler ve spreyler bu noktada işe yarar. Kalıcı çözüm için yolculuğun bitmesine birkaç dakika kalırken klima kompresörünü kapatıp fanı açık bırakmak, yüzeyin kurumasına yardımcı olur.
Gaz basıncını servise bırakın. Filtre ve petek temizken hâlâ soğutma yoksa devrede gaz eksikliği veya kaçak olabilir. Bu ölçüm ve dolum manifold saatleri ve vakum pompası gerektirir; ev koşullarında satılan hazır dolum kitleri sistemi aşırı doldurma riski taşır ve kompresöre zarar verebilir.
Kışın da çalıştırın. Ayda birkaç dakika klimayı açmak, kompresör keçelerinin yağlanmasını sağlar ve kuruyup çatlamasını önler. Ayrıca klima havayı kuruttuğu için soğuk günlerde cam buğusunu en hızlı çözen yöntemdir.

Sık Yapılan Hatalar

Filtreyi yıkayıp geri takmak. Kağıt esaslı filtre ıslandığında lif yapısı bozulur, süzme özelliğini kaybeder.
Kondensere basınçlı yıkama tutmak. Kanatçıklar birkaç saniyede yatar, hava geçişi kalıcı olarak azalır.
Sürekli iç sirkülasyonda gitmek. Hızlı soğutma için başlangıçta faydalıdır ama uzun süre kullanıldığında kabin havası nemlenir, cam buğulanır ve koku artar.
Sadece koku spreyiyle idare etmek. Parfüm etkisi kokuyu maskeler, kaynağındaki nem ve tıkanıklık sürdüğü sürece sorun geri gelir.
Klimayı motor bakımının dışında saymak. Soğutma sıvısı seviyesi düşük ya da radyatör kirli bir araçta klima yükü motoru daha çok zorlar. Motor soğutma sıvısı bakımı ile klima performansı doğrudan ilişkilidir.
Diğer filtreleri karıştırmak. Kabin filtresi ile motorun hava filtresi ayrı parçalardır; birini değiştirmek di